Rozporządzenie GPSR – nowe obowiązki importerów i dystrybutorów towarów spoza UE (handel towarami z Chin)
13 grudnia w życie weszło Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 135, str. 1) – GPSR.
Kogo dotyczy rozporządzenie GPSR?
Producentów – producentem jest każda osoba fizyczna lub prawna, która wytwarza produkt lub która zleca zaprojektowanie lub wytworzenie produktu, a następnie sprzedaje go pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym;
Importerów – importerem jest każda osoba fizyczna lub prawna, która ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w UE i wprowadza do obrotu produkt pochodzący z państwa trzeciego;
Dystrybutorów – dystrybutorem jest każda osoba fizyczna lub prawna w łańcuchu dostaw, która nie jest ani producentem ani importerem, ale która udostępnia produkt na rynku.
Zgodnie z powyższymi definicjami rozporządzenie GPSR znajduje bardzo szerokie zastosowanie i dotyczy każdego podmiotu, który sprowadza lub dystrybuuje produkty wyprodukowane poza terenem Unii Europejskiej niezależnie od wielkości podmiotu – dotyczy zarówno dużych podmiotów gospodarczych, jak również mikroprzedsiębiorców.
W niniejszym wpisie skupiamy się na obowiązkach dotyczących importerów i dystrybutorów.
Obowiązki importera
1. Zapewnienie, aby produkt był zgodny z ogólnym wymaganiem bezpieczeństwa
poprzez weryfikację przeprowadzenia przez producenta wewnętrznej analizy ryzyka oraz sporządzenia dokumentacji technicznej zawierającej co najmniej ogólny opis produktu i jego zasadnicze właściwości istotne dla oceny jego bezpieczeństwa. Dokumentacja musi zawierać:
- analizę możliwych ryzyk związanych z produktem oraz rozwiązań stosowanych w celu wyeliminowania lub ograniczenia takich ryzyk, w tym wyniki ze sprawozdań dotyczących badań przeprowadzonych przez producenta lub przez inny podmiot w jego imieniu; oraz
- wykaz odpowiednich norm europejskich lub w przypadku braku norm europejskich potwierdzenia, że produkt spełnia wymagania krajowe w odniesieniu do ryzyk i kategorii ryzyka objętych wymaganiami w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa określonymi w prawie krajowym państwa członkowskiego, w którym produkt jest udostępniany na rynku,
- w przypadku gdy normy europejskie, wymagania dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa lub elementy, o których mowa powyżej, zastosowano częściowo, należy zweryfikować i wymagać od producenta wskazania, które z nich zastosowano tylko częściowo,
poprzez weryfikację oświadczenia producenta o tym, że produkt jest opatrzony numerem typu, partii lub serii lub posiada inny widoczny i czytelny dla konsumenta element umożliwiający jego identyfikację lub w przypadku gdy wielkość lub charakter produktu to uniemożliwiają – aby wymagane informacje były umieszczone na opakowaniu lub w dokumencie dołączonym do produktu, poprzez weryfikację oświadczenia producenta, w którym wskazuje swoje imię i nazwisko lub swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, swój adres pocztowy i elektroniczny oraz adres pocztowy lub elektroniczny pojedynczego punktu kontaktowego, pod którym można się z nimi skontaktować, jeżeli różni się on od adresu producenta. Informacje te powinny być umieszczone na produkcie, a jeżeli nie jest to możliwe – na opakowaniu lub w dokumencie dołączonym do produktu,
2. Obowiązek natychmiastowego poinformowania producenta oraz poinformowanie organów nadzoru rynku za pośrednictwem portalu Safety Business Gateway w przypadku produktów niebezpiecznych
Zgodnie rozporządzeniem GPSR produktem niebezpiecznym jest każdy produkt, który nie jest produktem bezpiecznym, a to produkt, który w zwykłych lub dających się racjonalnie przewidzieć warunkach używania, w tym w rzeczywistym czasie używania, nie stwarza jakiegokolwiek ryzyka lub jedynie minimalne ryzyko zgodne z jego używaniem, uważane za dopuszczalne i odpowiadające wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów
3. Obowiązek podania zarejestrowanej nazwy handlowej lub zarejestrowanego znaku towarowego, adresu pocztowego i elektronicznego oraz adresu pocztowego lub elektronicznego pojedynczego punktu kontaktowego
4. Obowiązek zapewnienia, aby do produktu były dołączone jasne instrukcje i informacje na temat bezpieczeństwa w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów
5. Obowiązek zapewnienia, aby w czasie, gdy ponosi odpowiedzialność za produkt, warunki jego przechowywania i transportu nie zagrażały usunięciu informacji dot. produktu umieszczonych przez producenta
6. Obowiązek przechowywania kopii dokumentacji technicznej do dyspozycji organów nadzoru rynku przez okres 10 lat po wprowadzeniu produktu do obrotu
7. W przypadku przypuszczenia, że produkt wprowadzony przez niego do obrotu jest produktem niebezpiecznym, importer natychmiast:
- informuje o tym producenta;
- zapewnia, aby podjęto środki naprawcze niezbędne do skutecznego doprowadzenia do zgodności produktu z wymaganiami, w tym, w stosownych przypadkach, do jego wycofania z obrotu lub odzyskania; w przypadku gdy nie podjęto takich środków, musi je natychmiast podjąć importer;
- zapewnia, aby konsumenci zostali natychmiast o tym poinformowani;
- informuje o tym organy nadzoru rynku państw członkowskich, w których produkt został udostępniony na rynku, za pośrednictwem portalu Safety Business Gateway.
Wszystkie powyżej wskazane czynności należy utrwalić na wypadek ew. kontroli i wykazania realizacji tego obowiązku. Do celów określonych w pkt 4 i 5 importer podaje szczegółowe informacje, w szczególności na temat ryzyka dla zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów oraz podjętych już środków naprawczych, a także – jeśli są dostępne – informacje na temat ilości produktów znajdujących się nadal w obrocie, w podziale na państwa członkowskie.
8. Obowiązek weryfikacji podanego przez producenta na produkcie kanału komunikacji
Wszystkie powyżej wskazane czynności należy utrwalić na wypadek ew. kontroli i wykazania realizacji tego obowiązku.
9. Obowiązek analizy złożonych skarg i otrzymanych informacje na temat wypadków związanych z bezpieczeństwem produktów
Obowiązek prowadzenia wewnętrznego rejestru skarg oraz rejestru odzyskania produktu i podjętych środków naprawczych.
W rejestrze skarg przechowuje się wyłącznie te dane osobowe, które są niezbędne importerowi do zbadania skargi dotyczącej produktu, wobec którego podniesiono zarzut, że jest niebezpieczny. Takie dane przechowuje się tylko tak długo, jak jest to niezbędne do celów analizy, a w każdym wypadku nie dłużej niż przez pięć lat po dniu ich wprowadzenia.
Realizacja wszystkich powyżej wskazanych czynności powinna zostać utrwalona na wypadek ew. kontroli i wykazania realizacji tego obowiązku.
Obowiązki dystrybutora
1. Obowiązek weryfikacji realizacji obowiązków wynikających z rozporządzenia GPSR przez producenta oraz importera
2. Obowiązek zapewnienia, aby w trakcie przechowywania oraz transportu produkt pozostawał zgodny z ogólnymi wymaganiami bezpieczeństwa oraz zgodności produktu z rozporządzeniem GPSR – w szczególności utrzymanie wszystkich oznaczeń
3. Obowiązek wstrzymania udostępnienia produktu na rynku, jeżeli Dystrybutor stwierdzi lub ma powody, by przypuszczać, że produkt nie jest zgodny z rozporządzeniem GPSR do czasu, gdy produkt nie będzie on zgodny z wymaganiami.
4. w przypadku stwierdzenia, że udostępniony przez niego produkt na rynku jest produktem niebezpiecznym lub nie jest zgodny z rozporządzeniem GPSR należy:
- natychmiast poinformować o tym producenta lub importera, stosownie do przypadku;
- zapewnić, aby podjęto środki naprawcze niezbędne do skutecznego doprowadzenia produktu do zgodności z wymaganiami rozporządzenia GPSR, w tym, w stosownych przypadkach, do jego wycofania z obrotu lub odzyskania;
- zapewnić, aby organy nadzoru rynku państw członkowskich, w których produkt został udostępniony na rynku, zostały o tym natychmiast poinformowane za pośrednictwem portalu Safety Business Gateway
Wszystkie powyżej wskazane czynności należy utrwalić na wypadek ew. kontroli i wykazania realizacji tego obowiązku. Należy podać szczegółowe informacje na temat ryzyka dla zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów, liczby produktów, których to dotyczy, oraz podjętych już środków naprawczych.
Sankcje za nieprzestrzeganie rozporządzenia GPSR
Sankcje dla importera za wprowadzenie produktu wbrew przepisom rozporządzenia GPSR wynoszą do 1 000 000 zł za każdy wprowadzony produkt.
Sankcje dla dystrybutora za udostepnienie produktu wbrew przepisom rozporządzenia GPSR wynoszą do 500 000 zł za każdy udostępniony konsumentowi produkt.
Jak możemy pomóc?
Oferujemy kompleksowe wsparcie w zakresie dostosowania przedsiębiorstwa do wymogów określonych w rozporządzeniu GPSR, przez co rozumiemy:
- Analizę zgodności: Przeprowadzamy szczegółową analizę procesów i produktów, aby pomóc przedsiębiorstwom zidentyfikować obszary wymagające poprawy i zapewnić zgodność z nowymi wymaganiami.
- Doradztwo strategiczne: Pomagamy w opracowaniu strategii dostosowania się do nowych regulacji, uwzględniając specyfikę działalności przedsiębiorstwa. Opracowujemy i wdrażamy procedury monitorowania rynku oraz zarządzania dokumentacją.
- Szkolenia i warsztaty: Organizujemy szkolenia dla zespołów, aby zapewnić, że wszyscy pracownicy są świadomi nowych obowiązków i potrafią je skutecznie realizować.
- Wsparcie w implementacji: Wspieramy w implementacji niezbędnych zmian w procesach operacyjnych i systemach zarządzania bezpieczeństwem produktów.
Stan prawny na dzień 30 grudnia 2024 roku
POTRZEBUJESZ WSPARCIA W ZAKRESIE DOSTOSOWANIA PRZEDSIĘBIORSTWA DO WYMOGÓW OKREŚLONYCH W ROZPORZĄDZENIU GPSR?