Mała instytucja płatnicza – wpis do rejestru KNF
Założenia ogólne
Mała instytucja płatnicza (MIP) to jedna z form prowadzenia działalności w zakresie świadczenia usług płatniczych. Rozwiązanie to daje możliwość świadczenia usług płatniczych przy zastosowaniu ograniczonych wymagań regulacyjnych, w tym braku obowiązku uzyskania zezwolenia KNF, jednak w dużo mniejszym rozmiarze niż w przypadku krajowych instytucji płatniczych (KIP).
Jest to jedna z najprostszych form świadczenia usług płatniczych stąd też jest formą najczęściej wykorzystywaną przez przedsiębiorców. Przejście procedury rejestracji MIP jest procesem o wiele łatwiejszym niż przy założeniu i zarejestrowaniu KIP. Ponadto, zarejestrowany MIP można następnie przekształcić w KIP, co z kolei mając na uwadze fakt przygotowania znacznej części dokumentacji na potrzeby rejestracji MIP jest procedurą o wiele mniej wymagającą.
Takie rozwiązanie umożliwia też dochowanie pewnego ciągu działalności przedsiębiorcy, który działając jako MIP poznał podstawowe założenia rynku świadczenia usług płatniczych, a następnie potrzeba przekształcenia MIP w KIP jest naturalnym procesem rozwoju biznesu.
Czym jest MIP?
MIP to osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, wpisana do rejestru dostawców usług płatniczych i wydawców pieniądza elektronicznego, prowadząca działalność w zakresie którejkolwiek z usług płatniczych innej niż usługa inicjowania transakcji płatniczej lub usługa dostępu do informacji o rachunku.
Zgodnie z powyższym, działalność w zakresie usług płatniczych w charakterze MIP może prowadzić zarówno spółka prawa handlowego, jak również osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą. Nie jest jednak możliwe założenie MIP przez osobę fizyczną, która działalności gospodarczej nie prowadzi. Przy rozpoczęciu działalności przez MIP, oprócz uzyskania statusu przedsiębiorcy, wymagane jest również uzyskanie wpisu do prowadzonego przez KNF rejestru dostawców usług płatniczych i wydawców pieniądza elektronicznego. Za dzień rozpoczęcia działalności w charakterze MIP uważa się dzień dokonania wpisu do rejestru.
Usługi za pośrednictwem MIP
MIP przede wszystkim może świadczyć usługi takie jak:
- prowadzenie rachunków (przechowywanie środków) do wysokości 2000 EUR na danego użytkownika,
- wykonywanie przelewów i poleceń zapłaty,
- przekazy pieniężne,
- przyjmowanie płatności instrumentami płatniczymi (np. karty czy aplikacje mobilne),
- wydawanie własnych instrumentów płatniczych,
- udzielanie kredytów płatniczych,
- wymiana walut na potrzeby transakcji.
Ograniczenia działalności MIP
MIP w odróżnieniu od jej pełnoprawnej formy tj. Krajowej Instytucji Płatniczej uprawniona jest do prowadzenia działalności wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym przez oddział lub za pośrednictwem agentów.
Średnia całkowitej kwoty transakcji płatniczych z poprzednich 12 miesięcy wykonanych przez MIP, w tym przez agentów, za pośrednictwem których świadczy ona usługi płatnicze, nie może przekraczać kwoty stanowiącej równowartość 1 500 000 euro miesięcznie (limit wartości zrealizowanych transakcji).
Na MIP nałożony został limit środków przechowywanych na rachunkach użytkownika i wynosi on do 2000 EUR.
MIP nie może świadczyć usług polegających na dostępie do informacji o rachunkach prowadzonych przez innego dostawcę (AIS) oraz nie może umożliwiać inicjowania transakcji z rachunku prowadzonego przez innego dostawcę (PIS). Usługi te zostały dedykowane Krajowej Instytucji Płatniczej.
Zalety MIP
Jak wyżej wspomniano MIP stanowi znacznie uproszczoną formę prowadzenia usług płatniczych, co w szczególności widoczne jest przy porównaniu jej do KIP.
Pierwszą ogromną zaletą wyboru działalności w formie MIP jest brak uregulowania minimalnego kapitału zakładowego – dotyczy spółek kapitałowych.
Od osób zarządzających MIP wymagane jest wyłącznie, aby były niekarane. Ustawodawca nie wymaga natomiast, aby posiadały wykształcenie i doświadczenie pozwalające na zarządzanie tego rodzaju jednostką finansową.
W przypadku złożenia dokumentów przez osobę doświadczoną, posiadającą wiedzę w opracowaniu dokumentów niezbędnych na potrzebny rejestracji MIP, co umożliwia złożenie dokumentacji niedotkniętej brakami formalnymi, zarejestrowanie i rozpoczęcie działalności przez MIP jest możliwe do 3 miesięcy.
Do prowadzenia działalności przez MIP nie jest wymagane przedstawienie przez nią żadnych zabezpieczeń – zarówno w postaci gwarancji bakowych, jak również ubezpieczeniowych.
Dla kogo MIP?
Prowadzenie działalności finansowej w formie MIP jest rozwiązaniem idealnym dla innowacyjnych produktów finansowych, które wprowadzane są na rynek zarówno przez początkujących przedsiębiorców, jak również przedsiębiorców doświadczonych jednakże mających na celu wprowadzenie i przetestowanie nowego produktu. Stosunkowo niski stopień sformalizowania procedury rejestracji MIP, jak również jego niskie koszty urzędowe sprzyjają stosowaniu tego rozwiązania przez duża ilość przedsiębiorców.
Z rozwiązania prowadzenia biznesu w formie MIP najchętniej korzystają osoby wprowadzające na rynek rozwiązania informatyczne – czy to oprogramowanie dostępne przez przeglądarki internetowe czy to przez urządzenia mobilne za pośrednictwem dedykowanych aplikacji.
Prowadzenie działalności w formie MIP jest szeroko wykorzystywane w technologicznym i innowacyjnym sektorze finansów (fintech). Rejestracja MIP jest stosunkowo tania i szeroko dostępna dla każdego, co stanowi idealne warunki umożliwiające przetestowania swojego produktu na rynku i podjęcia decyzji co do jego dalszego rozwoju.
MIP wykorzystywana jest przy takich usługach jak chociażby:
- pośrednictwo w przekazywaniu środków między użytkownikami – np. w ramach marketplace czy last mile delivery,
- udostępnianie tzw. bramki płatniczych czy mechanizmów przyjmowania płatności (np. darowizn, donacji, itp.),
- oferowania usług dodatkowych dla działalności pożyczkowej / kredytowej,
- prowadzenia „kantorów online” lub giełd walut (w tym wirtualnych).
Przykłady Małej Instytucji Płatniczej
- Platforma wymiany walut, która prowadzi dla swoich użytkowników tzw. wirtualne portmonetki (możliwość przechowania środków na przyszłe transakcje).
- Aplikacja do automatycznych płatności za rachunki (gaz, prąd, internet, kablówka) – usługa przelewu, w tym z karty płatniczej.
- Firma pożyczkowa wydająca własne karty kredytowe – wydawanie instrumentów płatniczych.
- Platforma do prowadzenia zbiórek na cele charytatywne.
- Kantor kryptowalut prowadzący wymianę na waluty „klasyczne” (FIAT).
- Firma obsługująca płatności cykliczne za karnety, np. na siłownie.
- Aplikacja do opłacania parkowania.
- Usługa BNPL, umożliwiająca odroczoną płatność za zakupy w sklepach internetowych.
Rejestracja MIP
MIP zostaje zarejestrowane i wpisane do KNF na skutek wniesienia do KNF wniosku w tym przedmiocie. O ile treść samego wniosku nie budzi szczególnych wątpliwości i nie powinna przysporzyć problemów to przygotowanie załączników do wniosku wymaganych przez KNF może stanowić wyzwanie.
Do wniosku o wpis MIP do rejestru przedsiębiorca jest zobowiązany w szczególności dołączyć:
- schemat graficzny usług płatniczych, które przedsiębiorca zamierza świadczyć jako MIP z opisem tych usług oraz wskazaniem, do którego z rodzajów usług określonych w ustawie należą te usługi,
- pakiet oświadczeń przedsiębiorcy
- opis rozwiązań organizacyjnych pozwalających na wyliczenie całkowitej miesięcznej kwoty transakcji płatniczych wykonywanych przez MIP,
- opis rozwiązań organizacyjnych pozwalających na wykonanie obowiązków związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu ;
- program działalności i plan finansowy na okres pierwszych 12 miesięcy działalności, uwzględniający wymóg dotyczący limitu transakcji płatniczych,
- aktualną procedurę zarządzania ryzykiem, na które MIP może być narażona;
- opis innej niż świadczenie usług płatniczych działalności, ze wskazaniem jej rodzaju, którą wnioskodawca prowadzi lub zamierza prowadzić;
- opis sposobu ochrony środków pieniężnych otrzymanych od użytkowników w celu wykonania transakcji płatniczych oraz zobowiązanie do niezwłocznego poinformowania KNF o jego zmianach;
Wszystkie wyżej wymienione powinny zostać przygotowane przy uwzględnieniu ustawowej nomenklatury. Brak prawidłowego przygotowania dokumentacji może znacząco wydłużyć proces rejestracji MIP.
Stan prawny na dzień 19 listopada 2023 roku
POTRZEBUJESZ WSPARCIA W REJESTRACJI MAŁEJ INSTYTUCJI PŁATNICZEJ?
