Nowelizacja ustawy żłobkowej, czyli ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. z 2026 r. poz. 1123), to jedna z największych reform żłobków i klubów dziecięcych. Wprowadza nowe kwalifikacje opiekunów, zakaz publikowania zdjęć dzieci, ustawowe standardy żywienia, elektroniczny rejestr w systemie ZUS i limit opłat przy świadczeniu „aktywnie w żłobku”.

Zmiany wchodzą w życie etapami do 2032 roku, a pierwszy istotny termin to 1 stycznia 2027 roku.

Nowe kwalifikacje opiekunów i dyrektorów żłobków od 2027 roku

Od 1 stycznia 2027 roku ustawa na nowo określa, kto może być opiekunem w żłobku lub klubie dziecięcym, dyrektorem żłobka albo osobą kierującą klubem. Kluczowym elementem jest nowe 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki.

Osoby zatrudnione przed 1 stycznia 2027 roku, które nie spełniają nowych wymogów, mogą pracować najdłużej do 31 grudnia 2028 roku, chyba że wcześniej ukończą właściwe szkolenie.

Żłobki, do których uczęszcza więcej niż 32 dzieci, muszą zatrudnić pielęgniarkę lub położną albo zapewnić dzieciom jej opiekę na zasadach określonych w statucie żłobka.

Niekaralność i pierwsza pomoc

Zaostrzono wymóg niekaralności, w ten sposób, że wykluczające jest skazanie za jakiekolwiek przestępstwo umyślne. Informacja z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) nie może być starsza niż 3 miesiące, a za weryfikację odpowiada podmiot prowadzący żłobek – do tej pory kwestia oznaczenia osoby odpowiedzialnej nie została wprost rozstrzygnięta w obowiązujących przepisach ustawy.

Jeżeli właściciel prywatnego żłobka sam w nim pracuje, np. jako dyrektor lub opiekun, jego kwalifikacje i niekaralność weryfikuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

Nowe uprawnienia opiekunów

Nowelizacja przepisów wprowadza również nowe uprawnienia dla opiekunów zatrudnionych w żłobkach. Opiekunowie zostaną objęci ochroną prawną przysługującą funkcjonariuszom publicznym, co ma im zapewnić większe bezpieczeństwo podczas wykonywania obowiązków zawodowych.

Opiekunowie uzyskają także prawo do 16 godzin albo 2 dni płatnego czasu w roku na podnoszenie kwalifikacji zawodowych.

W związku z korzystaniem z tego uprawnienia żłobek będzie mógł zostać zamknięty na jeden dzień, przy czym rodzice powinni zostać o tym poinformowani z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem.

Kolejnym rozwiązaniem będzie legitymacja służbowa dostępna w aplikacji mObywatel, która będzie uprawniała do korzystania z ulgowych przejazdów. W żłobkach publicznych uprawnienie to zacznie obowiązywać od 1 kwietnia 2028 roku, natomiast w żłobkach niepublicznych od 1 stycznia 2032 roku.

Zakaz publikowania zdjęć dzieci przez żłobki

Od 1 września 2027 roku żłobki i kluby dziecięce bezwzględnie nie będą mogły udostępniać wizerunku dziecka tj. nawet za zgodą rodziców. Dotyczy to m.in. strony internetowej, a także social mediów placówki (np. Facebooka i Instagrama).

Dozwolone będzie wyłącznie udostępnianie zdjęć rodzicom dzieci z danej placówki, np. w zamkniętej aplikacji.

Wyjątkiem od restrykcyjnego zakazu będą ujęcia, na których dziecko jest jedynie szczegółem większej całości np. zdjęciu z festynu.

Dla wielu niepublicznych żłobków oznacza to konieczność przebudowy marketingu i dokumentacji RODO.

Od września 2027 roku zaczną obowiązywać nowe zasady dotyczące żywienia dzieci w żłobkach i klubach dziecięcych.

Zgodnie z nowym art. 6e znowelizowanej ustawy, placówki będą zobowiązane do zapewnienia dzieciom nieograniczonego dostępu do wody przeznaczonej do picia, a także posiłków przygotowywanych zgodnie z normami żywienia opracowanymi przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH oraz wymaganiami określonymi w przepisach ministra zdrowia.

Nowe regulacje uwzględniają również potrzeby matek karmiących – żłobek będzie musiał zapewnić możliwość przechowywania i podawania mleka matki oraz wygospodarować odpowiednie miejsce do karmienia piersią.

Szczególne rozwiązania przewidziano dla dzieci wymagających stosowania diet eliminacyjnych. Po uzgodnieniu z dyrektorem placówki rodzice będą mogli dostarczać dla dziecka własne posiłki, dostosowane do jego potrzeb żywieniowych.

Wchodzące w życie przepisy przewidują kary pieniężne za stosowanie w żywieniu dzieci produktów niedozwolonych, co ma zapewnić przestrzeganie nowych standardów żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych.

Rejestr żłobków w systemie ZUS i działalność regulowana

Od 1 stycznia 2028 roku prowadzenie żłobka, klubu dziecięcego lub punktu opieki dziennej będzie stanowiło działalność regulowaną.

Dotychczasowy rejestr zostanie zastąpiony elektronicznym rejestrem instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, prowadzonym przez gminy w systemie ZUS.

Dane dotyczące już funkcjonujących placówek zostaną przeniesione do nowego rejestru z urzędu, jednak na prowadzących żłobki i inne formy opieki zostanie nałożony obowiązek bieżącego wprowadzania i aktualizowania informacji. Będą to m.in. dane o liczbie dzieci, wysokości opłat i otrzymywanym dofinansowaniu, informacje dotyczące personelu, w tym wysokości wynagrodzeń oraz dane dotyczące spełniania wymaganych standardów opieki.

Prawidłowość i aktualność tych danych będzie miała istotne znaczenie, ponieważ stwierdzenie nieprawidłowości może skutkować wezwaniem do ich sprostowania w terminie 5 dni roboczych. W przypadku rażących naruszeń przepisów możliwe będzie natomiast wykreślenie placówki z rejestru oraz zakaz prowadzenia działalności przez okres 3 lat.

„Aktywnie w żłobku” od 2028 roku – nowy limit opłat

Od 2028 roku świadczenie „aktywnie w żłobku” (1500 zł miesięcznie) przysługuje tylko wtedy, gdy miesięczna opłata rodzica nie przekracza 120% uśrednionych kosztów, jakie samorządy ponoszą na jedno miejsce opieki. Żłobki z wyższym cennikiem ryzykują, że rodzice stracą dofinansowanie.

Warto już teraz przeanalizować politykę cenową.

Plac zabaw i monitoring w żłobku

Nowe przepisy wprowadzają również zmiany dotyczące placów zabaw i monitoringu w żłobkach. Żłobki utworzone po 31 grudnia 2026 roku będą musiały posiadać własny plac zabaw, natomiast istniejące placówki będą zobowiązane do zapewnienia dzieciom dostępu do placu zabaw.

Jednocześnie, monitoring w żłobku pozostanie rozwiązaniem dobrowolnym, jednak jego stosowanie będzie podlegało szczegółowym zasadom.

Przed uruchomieniem monitoringu konieczne będzie przeprowadzenie konsultacji z radą rodziców, a kamery co do zasady nie będą mogły obejmować sal zajęć, toalet ani szatni. Ustawa określi również maksymalny okres przechowywania nagrań – nie dłuższy niż 3 miesiące, po upływie którego nagrania będą musiały zostać usunięte, chyba że stanowią dowód we wszczętym postępowaniu.

Żłobki prywatne i publiczne – czy nowelizacja je rozróżnia?

Co do zasady nie – znowelizowane przepisy odnoszą się do każdego „podmiotu prowadzącego żłobek”, niezależnie od tego, czy jest nim gmina, spółka, fundacja czy osoba fizyczna.

Oznacza to, że kwalifikacje personelu, standardy opieki i żywienia, zasady dotyczące publikowania zdjęć dzieci, obowiązek zapewnienia placu zabaw oraz wpis do rejestru będą co do zasady obowiązywać prywatne żłobki na zasadach tak samo jak placówki publiczne.

Drobne różnice dotyczyć będą przede wszystkim kwestii administracyjnych, finansowych i terminów niektórych uprawnień. Prywatne żłobki będą miały czas do 31 grudnia 2031 roku na wprowadzenie do rejestru danych dotyczących opiekunów, podczas gdy w przypadku żłobków publicznych termin ten upływa 31 marca 2028 roku.

Później, bo od dnia 1 stycznia 2032 roku, opiekunowie zatrudnieni w prywatnych żłobkach uzyskają również prawo do legitymacji służbowej i związanych z nią ulgowych przejazdów. Odmiennie uregulowano także kwestie odpłatności – w żłobku prywatnym wysokość opłat ustala prowadzący, natomiast w żłobku publicznym zasady odpłatności określa rada gminy w uchwale.

Istotne są również konsekwencje finansowe i prawne prowadzenia prywatnej placówki.

Nowy prywatny podmiot prowadzący żłobek będzie zobowiązany do uiszczenia opłaty za wpis do rejestru wynoszącej do 1000 złotych. Ponadto, w przypadku rażącego naruszenia przepisów może zostać objęty zakazem prowadzenia działalności przez 3 lata.

Szczególną sytuację mają podmioty prywatne prowadzące żłobek na zlecenie gminy. W takim przypadku, na potrzeby stosowania określonych przepisów, żłobek jest traktowany jak placówka prowadzona przez gminę.

Harmonogram nowelizacji ustawy żłobkowej – kluczowe terminy

Data	Co się zmienia
Już obowiązuje (od sierpnia 2026 r.)	Zaostrzone wymogi niekaralności personelu, weryfikacja po stronie podmiotu prowadzącego żłobek
1 stycznia 2027 roku	Nowe kwalifikacje opiekunów i dyrektorów, pielęgniarka w żłobkach powyżej 32 dzieci, pierwsza pomoc co 2 lata, czas wolny na szkolenia, własny plac zabaw w nowych żłobkach
1 września 2027 roku	Standardy żywienia w żłobkach, zakaz publikowania wizerunku dzieci
1 stycznia 2028 roku	Rejestr instytucji opieki w systemie ZUS, działalność regulowana, standardy opieki, limit opłat przy „aktywnie w żłobku”, monitoring, nowy nadzór gminy
31 marca 2028 roku	Termin wprowadzenia danych opiekunów do rejestru przez żłobki publiczne
1 kwietnia 2028 roku	Legitymacje opiekunów i ulgowe przejazdy w żłobkach publicznych
31 grudnia 2028 roku	Koniec okresu przejściowego dla personelu bez nowych kwalifikacji
31 grudnia 2031 roku	Termin wprowadzenia danych personelu do rejestru przez żłobki niepubliczne
1 stycznia 2032 roku	Legitymacje opiekunów i ulgowe przejazdy w żłobkach niepublicznych

Jak przygotować żłobek do nowelizacji – checklista

Do 1 stycznia 2027 r. zostały niespełna 3 miesiące. Rekomendujemy, aby jeszcze w tym roku:

1. Przeprowadzić audyt kadrowy i sprawdzić, którzy pracownicy spełniają nowe wymogi kwalifikacyjne.
2. Zaktualizować dokumentację, a w szczególności statut, regulamin, umowy z rodzicami, zgody RODO i politykę publikacji zdjęć.
3. Przeanalizować cennik pod kątem limitu opłat przy świadczeniu „aktywnie w żłobku”.
4. Zweryfikować umowy z cateringiem w kontekście nowych standardów żywienia.
5. Zaplanować budżet na szkolenia, czas wolny opiekunów i ewentualne zatrudnienie pielęgniarki.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Stan prawny na dzień 6 października 2026 roku

OFERUJEMY KOMPLEKSOWE AUDYTY ZGODNOŚCI ŻŁOBKA Z NOWELIZACJĄ USTAWY; PRZYGOTOWANIE STATUÓW, REGULAMINÓW I UMÓW Z RODZICAMI; WDROŻENIE ZASAD OCHRONY WIZURUNKU DZIECI I MONITORINGU ZGODNYCH Z RODO; REPREZENTACJĘ W POSTĘPOWANIACH PROWADZONYCH PRZEZ ORGANY NADZORU

Skontaktuj się z nami